Bloog Wirtualna Polska
Jest 1 269 806 bloogów | losowy blog | inne blogi | zaloguj się | załóż bloga
Kanał ATOM Kanał RSS

Zdjęcia w galeriach.


Cywilizacja łacińska w punktach

środa, 16 stycznia 2013 22:56

 

 

 

 

 

 

 

 

Cywilizacja łacińska w punktach

 

 

2013-01-16

 

 

Trzy fundamenty Cywilizacji Łacińskiej:

  1. Rzymskie prawo.
  2. Filozofia grecka.
  3. Moralność chrześcijańska.

Podstawowe zasady Cywilizacji Łacińskiej:

  1. Moralność zgodna z nauką Kościoła katolickiego.
  2. Nawet polityka i wojna nie są wolne od ograniczeń etycznych.
  3. Wyższość moralności nad prawem – źródłem prawa jest moralność – nie znaczy to, że prawo to kodyfikacja moralności, ale że prawo musi być zgodne z moralnością, czyli mogą istnieć nieskodyfikowane prawa moralne, ale wszelkie ustawy muszą być zgodne z moralnością.
  4. Stale rosnące wymogi etyczne i doskonalenie prawa w oparciu o nie.
  5. Władzę i poddanych obowiązują te same prawa moralne.
  6. Władza hierarchiczna z silnym samorządem.
  7. Zdolność społeczności do samoorganizacji, do samonaprawiania się, do oddolnego działania, czyli do pracy organicznej.
  8. Różnorodność i dążenie do równania wzwyż, ku najbogatszemu, ku najmądrzejszemu, ku najlepszemu.
  9. Dualizm prawa, które dzieli się na prywatne i publiczne. I tak samo władztwo nad terenem podzielone jest między właściciela i suwerena.
  10. Relacja między prawem a wolnością polega na tym, że wolność każdego człowieka kończy się tam, gdzie zaczyna się prawo drugiego.
  11. Zwierzchnictwo władzy duchowej nad świecką.
  12. Tolerancja religijna i rozdzielenie władzy cywilnej i duchowej.
  13. Święte prawo własności – szczególnie ziemi i nieruchomości.
  14. Samodzielność i niezależność ekonomiczna ludzi.
  15. Małżeństwo monogamiczne kobiety i mężczyzny.
  16. Nadrzędność rodziny, czyli ojca i matki z dziećmi nad rodem, czyli wszelkimi krewnymi.
  17. Armia w postaci pospolitego ruszenia, czyli ochotnicza.
  18. Czas jest dobrem, które trzeba szanować, zagospodarowywać, oszczędzać. Istnieje więź poprzez pokolenia, historyzm, współodpowiedzialność za przeszłość i przyszłość, wspólna świadomość historyczna.
  19. Naród, jako naturalny związek duchowy, oparty na dobrowolności.

Klasyczny kanon edukacyjny Cywilizacji Łacińskiej – Siedem Sztuk Wyzwolonych:

Trivium:

  1. Gramatyka,
  2. Logika,
  3. Retoryka.

Quadrivium:

  1. Geometria,
  2. Arytmetyka,
  3. Astronomia,
  4. Muzyka.

Najważniejsze wartości filozofii greckiej:

  1. Prawda,
  2. Dobro,
  3. Piękno.

Zasady prawne Cywilizcji Łacińskiej – paremie łacińskie:

  1. Accusare nemo se debet – Nikt nie musi oskarżać siebie samego. Nie można nikogo przymuszać do zeznawania przeciwko sobie.
  2. Actor rei forum sequitur – Powód idzie do sądu (właściwego dla) pozwanego.Zasada określająca właściwość miejscową sądu.
  3. Advocatorum error litigatoribus non noceat– Błąd adwokatów niech nie szkodzi stronom.
  4. Aequitas sequitur legem– Sprawiedliwość idzie za prawem.
  5. Alienus dolus nocere alteri non debet – Nikogo nie powinien obciążać cudzy podstęp.
  6. Ambulatoria est voluntas defuncti usque ad vitae supremum exitum – Wola spadkodawcy może być zmieniona aż do ostatniego tchnienia.
  7. Audiatur et altra pars –Niech będzie wysłuchana również i druga strona. Nie potępiaj bez wysłuchania wszystkich argumentów za i przeciw. Daj stronie oskarżonej szansę na skuteczną obronę. Nie feruj bezwzględnego wyroku, jeśli nie jesteś absolutnie pewien swoich racji.
  8. Bellum nec timendum, nec provocandum–Nie trzeba ani bać się wojny, ani jej prowokować.
  9. Bis de eadem re ne sit actio – Nie można procesować się dwa razy o to samo.
  10. Carum est, quod rarum est – Drogie jest to, co rzadkie. To, co jest rzadkie, jest cenne.
  11. Cedant arma togae – Niech oręż ustąpi przed togą.
  12. Cessante ratione legis, cessat ipsa lex – Gdy ustaje przyczyna obowiązywania ustawy, traci moc sama ustawa.
  13. Cogitationis poenam nemo patitur – Nikogo nie karze się za jego myśli. Nikt nie ponosi odpowiedzialności za swoje myśli. Myśli nie podlegają osądowi.
  14. Commodum eius esse debet, cuius est periculum. – korzyść musi przypadać temu, kto ponosi ryzyko.
  15. Consuetudo pro lege servatur. – zwyczaj jest traktowany jako prawo.
  16. Cum in verbis nulla ambiguitas est, non debet admitti voluntatis quaestio – Gdy w słowach nie ma żadnej dwuznaczności, nie należy podnosić kwestii woli.
  17. Delicta parentium liberis non nocent – Czyny niedozwolone rodziców nie obciążają dzieci.
  18. Dolum malum facit qui ex aliena iactura lucrum quaerit – Działa podstępnie, kto próbuje osiągnąć zysk z cudzego niepowodzenia.
  19. Dolus non praesumitur – Złego zamiaru nie domniemuje się.
  20. Dura lex, sed lex – Twarde prawo, ale prawo.
  21. Ei incumbit probatio qui dicit non qui negat – Ciężar dowodu spoczywa na tym, kto twierdzi, a nie na tym kto przeczy.
  22. Eius est nolle, qui potest velle. – ten tylko może nie chcieć, kto może chcieć.
  23. Favorabiliores rei potius quam actores habentur – Korzystniejszą [sytuację procesową] mają pozwani niż powodowie.
  24. Hominem causa omne ius constitutum sit – Wszelkie prawo winno być stanowione ze względu na człowieka.
  25. Ignorantia iuris nocet, ignorantia facti non nocet – Nieznajomość prawa szkodzi, nieznajomość faktu nie szkodzi.
  26. Impossibilium nulla obligatio est – Nie ma zobowiązania, gdy [świadczenie] jest niemożliwe.
  27. In dubio pro reo – W razie wątpliwości [należy rozstrzygać] na korzyść pozwanego.
  28. In legibus magis simplicitas quam difficultas placet – W prawie podoba się bardziej prostota niż zawiłość.
  29. In omnibus quidem, maxime tamen in iure aequitas spectanda sit – We wszystkim, szczególnie jednak w prawie, należy mieć na względzie [zasady] słuszności.
  30. In testamentis plenius voluntates testantium interpretamur – Wykładnia testamentów opiera się na wnikliwym badaniu woli testatorów.
  31. Incivile est nisi tota lege perspecta una aliqua particula eius proposita iudicare vel respondere– Nieprawidłowe jest wydawanie wyroku lub opinii prawnej bez uwzględnienia całości ustawy, na podstawie jednego jej fragmentu.
  32. Is damnum, dat qui iubet dare – Ten wyrządza szkodę, kto rozkazuje ją czynić.
  33. Is fecit, cui prodest – Uczynił ten, komu przyniosło to korzyść.
  34. Iura non in singulas personas, sed generaliter costituuntur – Prawa są stanowione nie ze względu na konkretne osoby, lecz dla wszystkich.
  35. Iuris prudentia est divinarum atque humanarum rerum notitia, iusti atque iniusti scientia – Nauka prawa jest znajomością spraw boskich i ludzkich oraz wiedzą o tym, co sprawiedliwe, a co niesprawiedliwe.
  36. Ius civile vigilantibus scriptum est – Prawo cywilne jest tworzone dla osób starannych.
  37. Ius est ars boni et aequi – Prawo jest umiejętnością stosowania tego, co dobre i słuszne.
  38. Ius publicum privatorum pactis mutari non potest – Prawo publiczne nie może być zmieniane umowami [osób] prywatnych.
  39. Iustitia est constans et perpetua voluntas ius suum cuique tribuendi – Sprawiedliwość jest niezmienną i trwałą wolą zagwarantowania każdemu jego prawa.
  40. Legem bonam a mala nulla alia nisi naturae norma dividere possumus – Dobre prawo od złego możemy odróżnić miarą prawa natury.
  41. Legem brevem esse oportet – Ustawa powinna być zwięzła.
  42. Leges ab omnibus intellegi debent – Ustawy powinny być zrozumiałe dla wszystkich.
  43. Leges bonae ex malis moribus procreantur – Dobre ustawy rodzą się ze złych obyczajów.
  44. Lex posterior derogat legi priori – Ustawa późniejsza uchyla wcześniejszą.
  45. Lex retro non agit – Ustawa nie działa wstecz.
  46. Libera matrimonia esse antiquitus placuit – Z dawna już postanowiono, że małżeństwa są wolne.
  47. Libertas inaestimabilis res est – Wolność jest rzeczą bezcenną.
  48. Locus regit actum – Miejsce rządzi czynnością prawną.
  49. Male nostro iure uti non debemus – Nie powinniśmy źle korzystać [z przysługującego] nam prawa.
  50. Minime sunt mutanda, quae interpretationem certam semper habuerunt– Jak najmniej należy zmieniać to, co zawsze miało jednoznaczną interpretację.
  51. Ne eat iudex ultra petita partium – Niech nie wychodzi sędzia ponad żądania stron.
  52. Ne quis absens puniatur – Nieobecny niech nie będzie karany.
  53. Neglegentia culpa est – Zaniedbanie jest winą.
  54. Neminem captivabimus nisi iure victum– Nikogo nie uwięzimy, o ile nie zostanie pokonany prawem.
  55. Nemo auditur propriam turpitudinem allegans – Powołujący się na własny występek nie będzie wysłuchany.
  56. Nemo enim in persequendo deteriorem causam, sed meliorem facit – Dochodzenie sprawy przed sądem nie może pogorszyć, lecz jedynie polepszyć sytuację powoda.
  57. Nemo est iudex in propria causa – Nikt nie może być sędzią we własnej sprawie.
  58. Nemo ex suo delicto meliorem nam condicionem facere potest – Nikt nie może polepszyć swojej sytuacji w wyniku własnego czynu bezprawnego.
  59. Nemo plus iuris ad alium transferre potest quam ipse habet – Nie można przenieść na drugiego więcej praw, niż ma się samemu.
  60. Non ex regula ius sumatur, sed ex iure quod est regula fiat – Reguły nie tworzą prawa, lecz się z niego wywodzą.
  61. Non exemplis, sed legibus iudicandum est – Należy orzekać na podstawie ustaw, a nie naśladować wcześniejsze rozstrzygnięcia.
  62. Non numeranda, sed ponderanda sunt argumenta – argumenty należy oceniać nie według liczby, ale znaczenia.
  63. Non omne quod licet honestum est – Nie wszystko, co dozwolone jest uczciwe.
  64. Non omnis vox iudicis iudicati continet auctoritatem – Nie każda wypowiedź sędziego ma moc wyroku.
  65. Nostrum est iudicare secundum allegata et probata – Powinniśmy sądzić zgodnie z przedłożonymi i pewnymi [dowodami].
  66. Nulla pactione effici potest, ne dolus praestetur – Umową nie można wyłączyć odpowiedzialności za podstęp.
  67. Nulla poena sine lege – Nie ma kary bez [stosownego przepisu] ustawy.
  68. Nullus idoneus testis in re sua intellegitur – Nikt nie może być wiarygodnym świadkiem we własnej sprawie.
  69. Nullus videtur dolo facere, qui iure suo utitur – Uważa się, że nie działa podstępnie ten kto korzysta ze swego prawa.
  70. Nuptias non concubitus, sed consensus facit. – Nie fakt współżycia ale porozumienie czyni małżeństwo.
  71. Omnis definitio in iure civili periculosa est: parum est enim, ut non subverti potest – Wszelka definicja w prawie cywilnym jest niebezpieczna, ponieważ rzadko się zdarza, by nie można było jej podważyć.
  72. Onus est honos qui sustinet rem publicam – Obowiązek jest zaszczytem utrzymującym Rzeczpospolitą.
  73. Optima est legum interpres consuetudo – Zwyczaj jest najlepszą wykładnią prawa.
  74. Pacta sunt servanda –Umów należy dotrzymywać.
  75. Placuit in omnibus rebus praecipuam esse iustitiae aequitatisque quam stricti iuris rationem – We wszystkich sprawach powinna mieć pierwszeństwo zasada sprawiedliwości i słuszności nad zasadą ścisłego prawa.
  76. Prior tempore potior iure – Pierwszy w czasie lepszy w prawie.
  77. Prius quam exaudias ne iudices –Nie sądź zanim nie wysłuchasz.
  78. Qui munus publice mandatum accepta pecunia reperunt, crimine repetundarum postulantur – Dopuszcza się zdzierstwa ten, kto sprawując funkcję publiczną przyjmuje pieniądze od zainteresowanych.
  79. Qui non facit quod facere debet, videtur facere adversarus ea, quia non facit – Jeżeli ktoś nie czyni tego, co czynić powinien uważa się, że czyni przeciwnie, ponieważ nie czyni.
  80. Quid est enim civitas nisi iuris societas civium – Czym jest bowiem państwo, jeśli nie opartym na prawie związkiem obywateli.
  81. Quod ad ius naturalre attinet, omnes homines aequales sunt – Zgodnie z prawem naturalnym wszyscy ludzie są równi.
  82. Quod initio vitiosum est, non potest tractu temporis convalescere – To co od początku jest wadliwe, nie może być uzdrowione przez sam upływ czasu.
  83. Quod omnes similiter tangit, ab omnibus comprobetur – Co wszystkich jednakowo dotyczy, winno być przez wszystkich zatwierdzone.
  84. Reformatio in peius iudici appellato non licet – Sędziemu apelacyjnemu nie wolno zmieniać wyroku na niekorzyść odwołującego się.
  85. Res iudicata pro veritate accipitur – Rozstrzygnięcie sądowe przyjmuje się za prawdziwe.
  86. Reus excipiendo fit actor – Pozwany w zakresie zarzutu procesowego staje się powodem.
  87. Salis populi suprema lex esto – Dobro Rzeczypospolitej niechaj będzie najwyższym prawem.
  88. Satius enim esse impunitum relinqui facinus nicentis quam innocentem damnari – Lepiej pozostawić bezkarnym występek złoczyńcy, niż skazać niewinnego.
  89. Scire leges non hoc est verba earum tenere, sed vim ac potestatem – Znać prawa to nie znaczy trzymać się słów ustawy, ale jej treści i mocy działania.
  90. Secundum naturam est commoda cuiusque rei eum sequi, quem seuentur incommoda – Naturalne jest, aby ten czerpał korzyści z rzeczy, kto ponosi związane z nią ciężary.
  91. Sententia facit ius inter partes – Wyrok tworzy prawo między stronami.
  92. Si in ius vocat, ito – Kto został wezwany przed sąd, niech się stawi.
  93. Silent leges inter arma – Milkną prawa w szczęku broni.
  94. Summum ius summa iniuria – Najwyższe prawo [bywa] najwyższym bezprawiem.
  95. Ubi eadem legis ratio, ibi eadem legis, dispositio – W takich samych okolicznościach należy stosować te same rozwiązania prawne.
  96. Ubi lex, ibi poena – Gdzie jest prawo, tam jest i kara.
  97. Vanae voces populi non sunt audiendae – Nie należy dawać posłuchu czczym głosom tłumu.
  98. Venire contra factum proprium nemini licet – Nie wolno występować przeciwko temu, co wynika z własnych czynów.
  99. Vim vi repellere licet – Siłę wolno odeprzeć siłą.
  100. Volenti non fit iniuria–Chcącemu nie dzieje się krzywda.

Moralność chrześcijańska:

Dekalog:

  1. Nie będziesz stawiał innych bogów obok Mnie.
  2. Nie nadużywaj imienia Pana, twego Boga.
  3. Pamiętaj o dniu odpoczynku, aby go świętować.
  4. Czcij ojca i matkę.
  5. Nie morduj.
  6. Nie popełniaj zdrady małżeńskiej.
  7. Nie kradnij.
  8. Nie składaj przeciw drugiemu fałszywego zeznania.
  9. Nie dąż do zdobycia cudzej żony.
  10. Ani żadnej rzeczy, która należy do innego.

Siedem grzechów głównych:

  1. pycha,
  2. chciwość,
  3. nieczystość,
  4. zazdrość,
  5. nieumiarkowanie w jedzeniu i piciu,
  6. gniew,
  7. lenistwo.

Cztery cnoty kardynalne:

  1. roztropność,
  2. sprawiedliwość,
  3. wstrzemięźliwość,
  4. męstwo.

Uczynki miłosierdzia co do duszy:

  1. grzeszących upominać,
  2. nieumiejących pouczać,
  3. wątpiącym dobrze radzić,
  4. strapionych pocieszać,
  5. krzywdy cierpliwie znosić,
  6. urazy chętnie darować,
  7. modlić się za żywych i umarłych.

Uczynki miłosierdzia co do ciała:

  1. łaknących nakarmić,
  2. pragnących napoić,
  3. nagich przyodziać,
  4. podróżnych w dom przyjąć,
  5. więźniów pocieszać,
  6. chorych nawiedzać,
  7. umarłych grzebać.

Siedem darów Ducha Świętego:

  1. mądrość,
  2. rozum,
  3. rada,
  4. męstwo,
  5. umiejętność,
  6. pobożność,
  7. bojaźń Boża.

Sześć prawd wiary:

  1. Jest jeden Bóg,
  2. Bóg jest sędzią sprawiedliwym, który za dobre nagradza, a za złe karze,
  3. Są trzy osoby Boskie: Bóg Ojciec, Syn Boży i Duch Święty,
  4. Syn Boży stał się człowiekiem i umarł na krzyżu dla naszego zbawienia,
  5. Dusza ludzka jest nieśmiertelna,
  6. Łaska Boska jest do zbawienia koniecznie potrzebna.

Trzy cnoty Boskie:

  1. Wiara,
  2. Nadzieja,
  3. Miłość.

Ostateczne rzeczy człowieka:

  1. Śmierć,
  2. Sąd Boży,
  3. Niebo albo piekło.

Najważniejsze dobre uczynki:

  1. Modlitwa,
  2. Post,
  3. Jałmużna.

 

Opracował Grzegorz P. Świderski


http://gps65.nowyekran.pl/

 

 

 


oceń
0
0

komentarze (0) | dodaj komentarz

Cywilizacja łacińska prof. Henryk Kiereś

piątek, 02 listopada 2012 22:05

 

 

 

 

Cywilizacja łacińska

 

prof. Henryk Kiereś

 

cz. I

 

 

 

cz. II

 

 

Przesłane przez dnia 15 stycznia 2011 r.


Cywilizacja Łacińska wykład prof. Henryka Kieresia z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Kontynuacja cyklu "Realne rozumienie świata" Prelegent rozpoczyna omówienie w oparciu o Teorię Aspektu Arystotelesa - cztery działy kultury i ich rozumienie w Cywilizacji Łacińskiej (personalistycznej) omawia pierwszy z działów kultury - naukę.

Kultura i jej prawdziwe rozumienie jest kluczowe dla naszej Cywilizacji, gdyż Naród wyrasta z kultury i żyje dla Kultury. Wykład pozwala zrozumieć poprzez nakreślenie podstaw kultury na jakich fundamentach opiera się w rzeczywistości kultura polska i na czym polega jej unikatowy charakter?


Szerzej na temat rozumienia Kultury można przeczytać w książce prof. Henryka Kieresia pt. "Służyć kulturze" wydanej przez Instytut Edukacji Narodowej w Lublinie.


Materiał edukacyjny. Treści zawarte w wykładzie są nieobecne we współczesnej tzw. edukacji liberalnej i dlatego są  zalecane młodzieży.

 

 

 

 


oceń
0
0

komentarze (0) | dodaj komentarz

Cywilizacja łacińska

piątek, 02 listopada 2012 21:16

 

 

 

 

Cywilizacja łacińska

 

Źródła i cele

prof. Piotr Jaroszyński

 

cz. I

 

 

 

cz. II


 

 

cz. III

 

 

Przesłane przez dnia 11 lutego 2011 r.

 

 



oceń
0
0

komentarze (0) | dodaj komentarz

Ukrywana prawda o polityce - prof. Henryk Kiereś (KUL)

środa, 02 maja 2012 22:14

 

 

 

 

Ukrywana prawda o polityce

 

prof. Henryk Kiereś (KUL)

 

 

 

 

Spotkanie dyskusyjne pt. "Cywilizacja źródłem polskości. Nauka Feliksa Konecznego". Gośćmi spotkania byli: dr hab. Piotr Jaroszyński prof. KUL, dr hab. Henryk Kiereś prof. KUL, dr Piotr Makarzec, dr Paweł Skrzydlewski.

 

 

Wystąpienie prof. Kieresia na spotkaniu dyskusyjnym pt. “Cywilizacja źródłem polskości. Nauka Feliksa Konecznego” (16.11.2011).

 

2012-05-02

 

Nadesłał polski.blog.ru
 

(Streszczenie)

 

1. W dziejach kultury europejskiej istnieją TRZY KONCEPCJE POLITYKI, które wykształciły się w ramach filozofii i nieustannie walczą ze sobą:
a) koncepcja sofistyczna
b) koncepcja platońska
c) koncepcja arystotelesowska.

 

2. Koncepcja sofistów (relatywistyczna, prawda jest względna, polityka jest sztuką utrzymania władzy, manipulacja jest częścią sztuki utrzymania władzy) oraz koncepcja Platona (polityka jest sztuką zarządzania doskonałym państwem według uniwersalnej recepty) – doprowadziły do zjawiska makiawelizmu.

 

3. Machiavelli twierdził, że w polityce wszystkie chwyty są dozwolone i jest ona starciem oświeconego księcia z ciemnymi masami. Takie rozumienie polityki dało początek socjalizmowi, czyli odmianie cywilizacji gromadnościowej, bazującej na mieszance sofistyki i podejścia platońskiego.

 

4. Socjalizm jest UTOPIĄ i dzieli się na:
a) socjalizm liberalny (najstarszy i zwycięski nad innymi socjalizmami),
b) socjalizm komunistyczny (który był reakcją na s. liberalny),
c) socjalizm faszystowski (który był reakcją na s. liberalny i s. komunistyczny),
d) socjalizm narodowy (nazim, komunizm narodowy – który był reakcją na powyższe socjalizmy i ich walkę ze sobą).

 

5. We wszystkich tych socjalizmach człowiek jest tylko surowcem, jednostką numeryczną, która staje się człowiekiem dopiero wówczas, gdy nabędzie cechy pożądane przez państwo. Celem „uczłowieczania” jednostek numerycznych jest dobro tych, którzy rządzą (dobro państwa).

 

6. TRZECIĄ KONCEPCJĄ POLITYKI jest koncepcja Arystotelesa: polityka nie jest sztuką, lecz etyką życia społecznego i polega na roztropnej trosce o dobro wspólne, a celem życia ludzkiego jest szczęście rozumiane jako pełnia dóbr należna człowiekowi na mocy jego natury. Koncepcja ta leży u postaw naszej starej cywilizacji łacińskiej-personalistycznej, którą musimy ODBUDOWAĆ.

 

7. Dobrem wspólnym w tradycji łacińskiej-personalistycznej jest CZŁOWIEK JAKO OSOBA, a najwyższym dobrem człowieka jest ŻYCIE (wegetatywne, sensytywne, osobowe, jednostkowe, społeczne).

 

*                       *                       *

Wniosek:


Może właśnie dlatego trudno nam się tu porozumieć ze zwolennikami rozwiązań siłowych (np. wobec Ukraińców, czy wobec kontrdemonstrantów 11 listopada), że my, świadomi Polacy, jesteśmy ukształtowani w duchu arystotelesowskiej cywilizacji łacińskiej-personalistycznej, w duchu zasad personalizmu obejmujących KAŻDEGO CZŁOWIEKA, natomiast nasi oponenci wyznają utopijne i brutalne, platońsko-sofistyczne zasady Machiavellego, z których wyrosnąć może tylko kolejny SOCJALIZM.

 

 

http://marucha.wordpress.com/2012/05/02/wystapienie-prof-kieresia-na-spotkaniu-dyskusyjnym-pt-cywilizacja-zrodlem-polskosci-nauka-feliksa-konecznego-16-11-2011/#comment-161125

 

 


oceń
0
0

komentarze (0) | dodaj komentarz

Film - Cywilizacje - F. Koneczny, P. Jaroszyński

środa, 02 maja 2012 21:53

 

 

 

 

 

Feliks Koneczny

 

cywilizacyjny obraz Polski

 

wykład prof. Piotra Jaroszyńskiego

 

 

 

 

 

 

 

Przesłane przez dnia 11 października 2011 r.

 

 

*        *        *

 

 

Charakterystyka poszczególnych cywilizacji

 

 

 

Feliks Koneczny

 

Cywilizacja bizantyńska

 

Ukształtowana w Cesarstwie rzymskim, a następnie w Cesarstwie Bizantyjskim, na przełomie starożytności i średniowiecza. Choć nazwę wzięła od państwa Bizantyjskiego, to wiele jej cech było widocznych już w późnym cesarstwie rzymskim. Z dziedzictwa rzymskiego brała przede wszystkim prawo publiczne, które Koneczny uważał za efekt wpływów wschodnich, od początku obcy cywilizacyjnie Rzymowi i stanowiący jedną z przyczyn jego upadku. Jednocześnie wbrew rzymskiej tradycji, stawia prawo publiczne ponad prawem prywatnym. Religią tej cywilizacji jest chrześcijaństwo, ale głosi ona zwierzchność władzy politycznej nad duchową i niezależność polityki od moralności, władcy bizantyjscy nie tylko wyznaczali biskupów (w czym, w przeciwieństwie do świata zachodniego, nie spotkali się z żadnymi oporami kościoła), ale rozstrzygali też spory dogmatyczne. Takie stanowisko musiało zdaniem Konecznego doprowadzić do trwałej schizmy w kościele. Przedstawia on więc Prawosławie jako produkt cywilizacji bizantyńskiej w kontraście do katolicyzmu, który stworzył własną cywilizację. Państwo w cywilizacji bizantyńskiej tworzyło potężną biurokrację i bardzo rozbudowane regulujące wszystkie dziedziny życia prawo. Charakteryzowało się ono znacznym uciskiem fiskalnym powodującym niekiedy wyludnienie całych prowincji, czy masowe ucieczki na pustynie (jak było w Egipcie). Posiadało, w przeciwieństwie do większości państw średniowiecznych, stałą zaciężną armię. Historię Bizancjum Koneczny opisuje jako dzieje nieuniknionego upadku. Rozrośnięty do przesady aparat państwowy powoduje niedorozwój społeczeństwa, upadek nauki, sztuki i literatury. Długotrwałość tego upadku (zwłaszcza gdy porównamy ją z upadkiem cesarstwa zachodniego), tłumaczy on pozorną przewagą mechanizmu nad organizmem: mechanizm może działać nawet wtedy, gdy działanie to nie ma już żadnego celu. Rozwinięte społeczeństwo zachodnich prowincji cesarstwa zdaniem Konecznego po prostu nie chciało kontynuować jego ułomnych tradycji politycznych i wolało podporządkować się władcom barbarzyńskim (jako przykład takiego świadomego wyboru politycznego ukazuje on Kasjodora, którego uważa za jednego z twórców cywilizacji łacińskiej), podczas gdy na wschodzie mechanicznie podtrzymywano skazane na upadek państwo, wbrew interesom społeczeństwa (tej sprzeczności interesów dowodzi Koneczny licznymi przykładami obywateli cesarstwa cieszących się z podboju swoich prowincji przez barbarzyńców). Cywilizacja ta nie upadła jednak razem z państwem bizantyjskim, gdyż wcześniej na przełomie IX i X wieku opanowała znaczną część Niemiec, gdzie rozpropagowała ją cesarzowa Teofano. Stąd miały wynikać późniejsze walki cesarzy Niemieckich (zwłaszcza Fryderyka II) z papiestwem. Późniejszymi wcieleniami cywilizacji bizantyńskiej w Niemczech były zakon krzyżacki i Prusy (kultura niemiecko-bizantyńska). Podobnie jak na wschodzie cywilizacja ta wykształciła Prawosławie, tak na zachodzie wykształciła Protestantyzm, który znów podobnie jak prawosławie faktycznie uznał dominację władzy politycznej nad kościelną (cuius regio, illius religio). Zdaniem Konecznego Cywilizacja bizantyńska ma dziś znaczny i negatywny wpływ na większość państw zachodnich, co wyraża się min. w: rozbudowie biurokracji i prawa ograniczającego coraz więcej dziedzin życia, eliminacji etyki z życia zbiorowego oraz militaryzacji.

 

Cywilizacja łacińska

 

Kształtowała się w okresie średniowiecza, a najważniejszym czynnikiem ją tworzącym był Kościół katolicki. Obejmuje ona społeczeństwa Europy zachodniej i środkowej oraz Ameryki, dominuje wszędzie tam, gdzie religią dominującą jest katolicyzm, lub wywodzące się z niego wyznania protestanckie. Jej etyką jest etyka katolicka. Cywilizacja łacińska przejęła attyckie pojęcia prawdy (nauki) i piękna (literatura i sztuka) oraz znaczną część rzymskiego prawa, rozwijając je w duchu chrześcijaństwa. W polityce narzuca rządzącym te same prawa moralne, które obowiązują poddanych ich władzy. Dąży do rozwinięcia jak najsilniejszego samorządu i jak największego wpływu społeczeństwa na państwo. Uznaje dualizm prawa (prawo prywatne i publiczne) i wyższość etyki nad prawem (prawo ma wywodzić się z etyki i podlega ocenie moralnej). W ekonomii najwyżej ceni własność nieruchomą, zwłaszcza ziemską. Jej ideałem w tej dziedzinie jest zapewnienie jak największej liczbie ludzi samodzielności ekonomicznej, tj. posiadania własnego warsztatu pracy, będącego w stanie zapewnić utrzymanie rodzinie. W prawie rodzinnym i małżeńskim uznaje tylko małżeństwo monogamiczne, oraz emancypację rodziny spod władzy rodu.

 

Cywilizacja turańska

 

Ukształtowana w starożytności na terenach Wielkiego stepu. Nie rozwinęła trwałych więzi społecznych wyższych niż rodowe, ludność łączy się natomiast w celach wojennych w ordy, które w razie powodzenia mogą przybrać potężne rozmiary, nie są jednak trwałe i rozpadają się wraz ze śmiercią wodza lub jego porażką. Największe ordy utworzyli Hunowie, Turcy i Mongołowie (autor wyróżniał także kultury ojgurską, afgańską i turecką), do tej cywilizacji należą także Rosjanie i Kozacy (turańsko-słowiańskie kultury moskiewska i kozacka). Cała aktywność polityczna w ramach tej cywilizacji ma zdaniem Konecznego charakter wojskowy. Władców nie obowiązuje moralność (stąd Koneczny mówił o indywidualizmie tej cywilizacji). Nie rozwinęła żadnej z nauk, jednak szybko przyswajała sobie wszelkie wynalazki w dziedzinie wojskowości. Uznaje równoprawność monogamii, poligamii i konkubinatu. Pozornie panuje w niej indyferentyzm religijny, jednak często religia była w jej ramach wykorzystywana jako przyczyna wojen, nie miała natomiast nigdy wpływu na moralność publiczną czy stosunki społeczne.

 

Cywilizacja żydowska

 

Jest cywilizacją sakralną tj. taką, w której całe życie jednostki i społeczeństwa jest, lub przynajmniej powinno być, podporządkowane prawu religijnemu. Podstawą tego prawa jest u Żydów Tora, ale za charakterystyczną cechę tej cywilizacji, odróżniającą ją od innych cywilizacji sakralnych np. Bramińskiej, Koneczny uważał to, że prawa są w niej wypierane przez kolejne komentarze do nich i tak Tora została wyparta przez Talmud, ten zaś był wypierany przez kolejne komentarze i skróty (najważniejsze autorstwa Mojżesza Majmonidesa, czy Mojżesza Mendelssona) i wreszcie w niektórych środowiskach żydowskich przez Kabałę. To wyparcie nie oznaczało oczywiście dogmatycznego odrzucenia, Żydzi talmudyści dalej uznawali pierwotność Tory, ale było praktycznym zaprzestaniem badań nad wcześniejszymi tekstami i odwoływania się do nich. Tak więc faktyczne prawo żydowskie, mimo że z definicji jako sakralne powinno być niezmienne, w rzeczywistości zmieniało się pod wpływem komentarzy dostosowujących je do zmiennych okoliczności historycznych. Choć podstawa prawa Żydowskiego wykształciła się w Palestynie (lub w drodze do niej), to najistotniejszym doświadczeniem dziejowym, które wpłynęło na rozwój cywilizacji żydowskiej była tzw. Niewola babilońska. Wprawdzie część Żydów wróciła później do Palestyny, a nawet ponownie stworzyła niezależne państwo żydowskie, jednak od jej czasu większość Żydów żyje w rozproszeniu, określanym przez Konecznego jako Golus (aszkenazyjska wymowa hebrajskiego słowa גָּלוּת ([gɔluθ], wygnanie). W niewoli babilońskiej Żydzi z konieczności porzucili, jako niewykonalną poza niepodległym państwem żydowskim (Koneczny nazywa to geograficzną względnością prawa), tę część swoich praw, która określała zasady ekonomiczne, przejęli zaś pojęcia ekonomiczne ówczesnej Babilonii, wtedy też po raz pierwszy zajęli się na dużą skalę handlem. Najistotniejszymi elementami ekonomii żydowskiej były od tego czasu: wyższość własności ruchomej nad nieruchomą i oparcie się na kredycie jako podstawie działalności. Za charakterystyczne uznać należy również to, że wedle Konecznego, kupcy żydowscy, w przeciwieństwie do handlowców innych cywilizacji, zaczynali swoją działalność od razu od wielkiego handlu międzynarodowego, a dopiero wiele wieków później zajęli się handlem detalicznym. Z racji chrześcijańskiego zakazu lichwy Żydzi w średniowiecznej europie zajęli się bankowością (w niektórych miejscach zmuszały ich do tego ograniczenia w handlu), osiągając w niej pierwotnie monopolistyczną pozycję. Istotną cechą wyrosłą z życia w rozproszeniu jest też brak przywiązania do ziemi i patriotyzmu. Zdaniem Konecznego istnieją co najmniej cztery główne religie żydowskie (mozaizm, judaizm, chasydyzm i pogaństwo żydowskie opisane w Biblii), które jednak różniąc się od siebie zasadniczo w kwestiach dogmatyki czy eklezjologii uznają to samo prawo i tę sama moralność (moralność w cywilizacji żydowskiej wywodzi się z prawa). Biorąc pod uwagę, że sami Żydzi uważają prawo za najistotniejszy element swojej religii (czy też swoich religii), są one często traktowane jako odmiany jednej religii. Religie te łączy też postrzeganie Żydów jako Narodu wybranego. Podstawowym wyróżnikiem moralności Żydowskiej jest dla Konecznego jej dwoistość, tj. odmienne zasady jakie mają w niej obowiązywać w stosunkach między Żydami i w stosunkach Żydów z gojami. Żydzi uznawali konieczność przestrzegania praw narodów wśród których żyli, lecz uzasadniali to jedynie dążeniem do zachowania pokoju. W prawie małżeńskim, początkowo preferowana była poligamia, jednak w średniowieczu, głównie ze względów praktycznych (Żydzi byli odrzucani przez większość narodów wśród których zamieszkiwali, wiec brakowało kobiet), przeważać zaczęła monogamia, która od XIII w stała się jedyną dopuszczalną formą małżeństwa. Cywilizacja żydowska jest jedną z najdokładniej opisanych przez Konecznego (obok bizantyńskiej i łacińskiej). Koneczny w cywilizacji żydowskiej wyróżniał m.in. kulturę litwacką, tumską, tuniską, amerykańsko-żydowską oraz socjalizm.

 

Cywilizacja arabska

 

Jest to cywilizacja półsakralna. Rozwinęła się w ustroju rodowym, z niewyemancypowaną rodziną (do jej emancypacji doszło jedynie w kulturze kordoweńskiej). W zakresie stosunku do czasu przedstawiciele tej cywilizacji posiadają świadomość er, lecz nie dochodzą do historyzmu. To cywilizacja dopuszczająca poligamię (do czterech żon w danym czasie), z prawem udzielania rozwodu przysługującym jedynie mężczyznom. Związki między mężczyzną a kobietą/kobietami opierają się na bazie umów w zakresie prawa prywatnego. W zakresie życia publicznego, wywodzi się prawo publiczne z prywatnego, np. podatki z obowiązku udzielania jałmużny biednym, służbę wojskową z obowiązku uczestniczenia w świętej wojnie. Z powodu niedostatków tak tworzonego prawa publicznego akceptuje się w tej cywilizacji despotyczną władzę, lecz poddającą swą władzę pod zwierzchnictwo Koranu. O zgodności decyzji władz z Koranem decydują sądy religijne. Do tej cywilizacji zaliczał Koneczny m.in. kulturę mauretańską i bagdadzką.

 

Cywilizacja bramińska

 

Jest cywilizacją sakralną, politeistyczną. Rozwinęła się w ustroju rodowym, kastowym. W zakresie stosunku do czasu rozwinęła stosunek do czasu jedynie do kalendarza. W zakresie prawa małżeńskiego jest to cywilizacja poligamizująca. Autonomiczna w sprawach społecznych. W sprawach państwowych dopuszczająca władzę despotyczną (z powodu nie wyodrębnienia prawa publicznego), a jednocześnie bezetyczną.

 

Cywilizacja chińska

 

Rozwinęła się w ustroju rodowym, rozluźniającym się w miastach. W zakresie stosunku do czasu jej przedstawiciele posiadają świadomość cykli. W zakresie prawa małżeńskiego jest to cywilizacja poligamizująca. Autonomiczna w sprawach społecznych. W sprawach państwowych antropolatryczna i bezetyczna. Do cywilizacji chińskiej zaliczał Koneczny kulturę koreańską i japońską.

 

 

 

 


oceń
0
0

komentarze (0) | dodaj komentarz

Zdjęcia w galeriach.


czwartek, 19 października 2017

Licznik odwiedzin:  180 116  

Kalendarz

« październik »
pn wt śr cz pt sb nd
      01
02030405060708
09101112131415
16171819202122
23242526272829
3031     

Moje publikacje

O moim bloogu

Bloog ten powstał jako uzupełnienie informacji o mnie, przekazywanych w innych miejscach. Chcę tutaj w wielkim skrócie, pokazać cząstkę tego co robię. A co robię? Ano poruszam się, w obszarach ludzkie...

więcej...

Bloog ten powstał jako uzupełnienie informacji o mnie, przekazywanych w innych miejscach. Chcę tutaj w wielkim skrócie, pokazać cząstkę tego co robię. A co robię? Ano poruszam się, w obszarach ludzkiej mądrości i głupoty, sprośności i świętości, uczciwości i perfidii, spisując swoje refleksje. Wszystko co robię, zawdzięczam Diabłu, ponieważ dzięki niemu wierzę w Boga, który mnie przed nim chroni. Dziękuję szefom Wirtualnej Polski za możliwość i wielkie uproszczenie w prezentacji, moich osobistych wrażeń.

schowaj...

Wyszukaj

Wpisz szukaną frazę i kliknij Szukaj:

Subskrypcja

Wpisz swój adres e-mail aby otrzymywać info o nowym wpisie:

Statystyki

Odwiedziny: 180116
Wpisy
  • liczba: 624
  • komentarze: 58
Galerie
  • liczba zdjęć: 20
  • komentarze: 4
Punkty konkursowe: 0
Bloog istnieje od: 2746 dni